Ούτε σήμερα έχει λυθεί το πρόβλημα της δουλείας – τι είναι τα σουέτ σhοπς κι ο σεξουαλικός τουρισμός; (και, πιο πέρα, ποιοι λαοί τα θρέφουν κι επιδιώκουν τη συνέχισή τους στα εδάφη των πρώην αποικιών τους;)

Είναι πολλά τα θέματα – και δεν προσφέρεται ιδιαίτερα το μέσον.

Παρακαλώ να επιμείνετε όσο θέλετε (ο Ακίνδυνος ας βεβαιώσει το ακίνδυνόν μου)

1) “Το σημαντικό με τους δούλους είναι ότι εμείς δεν τους αντιμετωπίζουμε ως εμπόρευμα, σε αντίθεση με τους απίστους και τους αιρετικούς”.

2) “ε, αφού έτσι κι αλλιώς η δουλεία με το πέρασμα των αιώνων οδεύει προς εξαφάνιση, δεν χρειάζονται πολυλογίες.”

3) “μα με αιχμαλώτους πολέμου θα ασχολούμεθα τώρα.”

4) “ουκ έστι δούλος ή ελεύθερος.”

*
Έτσι κι αλλιώς, δεν έχω καμία αντίρρηση αφού το θέλετε: Όχι δεν ήταν δαιμόνιοι επιχειρηματίες οι Βυζαντινοί. Γνήσια παιδιά του καιρού τους ήταν, όπως και οι ροζ αιρετικοί και οι μαυριδεροί άπιστοι. Άλλωστε γι αυτό γράφω “από ‘δω που τους κοιτάω”, για να καταλάβετε ότι αλληθωρίζω ελαφρώς. Τι τα θέλετε, είναι να μην μπλέξει κανείς με αναχρονισμούς και ζύγια.
*
Με συγκινεί η ευαγγελική ρήση. Βρίσκω καθ’ όλα αξιέπαινη τη στάση των Πατέρων (δεν μου αρέσει να αναφέρομαι γενικά στον Χριστιανισμό) απέναντι στη δουλεία. Ό,τι καλύτερο μπορούσαν για την εποχή τους, το είπαν και το έκαναν. Και μάλιστα χωρίς κοινωνιολογικά άλλοθι, όπως ίσως θα μιλούσα εγώ. Πολύ φοβάμαι ωστόσο, ότι οι αναφορές τους στη δουλεία δεν υπονοούν ότι “αποτελούσε ντροπή και αίσχος να κακομεταχειρίζεσαι τους δούλους”. Ενδέχεται να σημαίνουν το ακριβώς αντίθετο. Δεν αποκλείεται όμως να κάνω λάθος.
*
Να με συγχωρείτε για την επιμονή. (Μετά από αυτό που έπαθε ο Ακίνδυνος, θα το προσθέτω κι αυτό σαν επωδό.)
*

Μέητ μου αγαπημένε, μεγάλη μου τιμή να με θυμάσαι εν μέσω διακοπών! Νομίζω πως «ισοφαρίσματα» η αληθινή μελέτη της ιστορίας δεν επιτρέπει. Επίσης, όχι απλά νομίζω αλλά είμαι σίγουρη ότι επιβάλλεται να ανοίξεις ευλογ.

Νύφε, το έχω παρατηρήσει κι εγώ αυτό ομολογώ: περηφανεύονται για την εξερεύνηση και τις αποικίες κι αδιαφορούν τελείως για τον τρόπο που έγιναν αυτά όλα. Θεωρητικώς, τα λέει υπέροχα ο Χάουαρντ Ζινν στον πρόλογο της Πηηπλς χίστορυ οβ δη Ουνάιτεντ Στέητς.

Κάπταιν, νομίζω ότι εδώ κάνετε μια μικρή κουτσουκέλα. Πρώτον, σύμφωνα με Ράνσιμαν και Μπεκ, με το πέρασμα των χρόνων βαδίζαμε προς την εξαφάνιση της δουλείας. Δεύτερον, οι δούλοι ήταν από λαούς που ηττήθηκαν σε πόλεμο ο οποίος δεν έγινε επι τούτου, δεν έγινε προς άγραν δούλων δηλαδή. Μαλιστα, υπήρχε ανταλλαγή αιχμαλώτων, όπως ξέρετε – δηλαδή, οι υποψήφιοι δούλοι δεν αντιμετωπίζονταν ποτέ ως εμπόρευμα, ως ρες.

Άρα, όχι, δεν ήταν δαιμόνιοι επιχειρηματίες, προφανέστατα.

Επίσης, κοινωνικά, ακριβώς λόγω της Εκκλησίας, αποτελούσε ντροπή και αίσχος να κακομεταχειρίζεσαι τους δούλους κι ήταν επιλήψιμο να κατέχεις (πάλι πολλά παίζουν με τον αιώνα, εδώ). Δηλαδή, ο βυζαντινός χριστιανισμός, όπως κι εσείς εν μέρει λέτε, δεν δικαιολογεί την δουλεία ούτε θεωρεί ανώτερο κανέναν άνθρωπο του άλλου, σε πλήρη αντίθεση με τον δυτικό χριστιανισμό. Η δυνατότητα να ζητήσεις το δίκαιό σου δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως παρένθεση.

Φ. Κουκουλέ, Βυζαντινών βίος και πολιτισμός, τομ. Β, σελ 115. Παράλειψα τις παραπομπές.

Κι όλα αυτά παρά τις (συγκινητικές μερικές φορές) προτροπές των πατέρων της εκκλησίας… Και μια στοιχειώδη νομική πρόνοια…Αλλά κάπως πρέπει να προστατευθούν και τα ζωντανά.

Δαιμόνιοι επιχειρηματίες μου φαίνονται (απο ‘δω που τους κοιτάω) και οι Βυζαντινοί. Χωρίς μαύρους (ίσως) αλλά deep για ντιπ South.
*

την επομενη φορα που θα μιλησετε
με ολανδο και στην κουβεντα
θα αναφερει τις αποικιες
(σχεδον παντα το κανουν)
θα ξερετε γιατι νοιωθει περηφανος

“Ξέρεις ποιά εποχή: υψηλές αξίες, Αναγέννηση, καλπασμός προς το Διαφωτισμό…” εδώ βεβαίως βρίσκεται το κλειδί, όχι για να αρνηθούμε τον Διαφωτισμό αλλά για να αναγνωρίσουθμε τους (υπαρκτούς μέχρι σήμερα) περιορισμούς του.

Και εδώ βεβαίως βρίσκεται η διαφορά από το Ισλαμικό Δουλεμπόριο, η ύπαρξη του οποίου αποτελεί τελευταία σύνηθες νεοσυντηρητικό επιχείρημα “ισοφαρίσματος”.

Γυρνάμε λοιπόν για άλλη μία φορά στον Σεπτέμβριο του 2001. Και δεν εννοώ την “11η”, αλλά τη Διάσκεψη του Ντέρμπαν: ό,τι ακολούθησε έκτοτε μοιάζει σαν μια μεγάλη απάντηση των κυριάρχων σε αυτήν.

Ανώνυμε, ευγενέστατε, μακάρι να είχα τέτοιες ικανότητες – απλά καθρέφτης γίνομαι νομίζω, σε τέτοιες περιπτώσεις,

Κάπταιν, μάι κάπταιν, λίγο καθυστερημένα (πιεσμένες μέρες, πολύ δουλειά…) και με ευχαριστίες για τα λινκ: όπως εμμέσως λέτε, μεγάλη η σημασία που είχε ο προορισμός του εμπορεύματος – για την Ασία ήταν πιο κοντά η ανατολική Αφρική, για την Αμερική και την Καραϊβική προτιμούνταν οι «νεγροβολώνες» της δυτικής και η μεταφορά γινόταν από λιμάνια και φρούρια του Κόλπου της Γουινέας.

Ναι, δείχνει σεβασμό το έργο κι έχει μερτικό απ τη θλίψη, έχετε δίκηο.

Η Ζανζιβάρη> Θα πάει η Ν. μας σε λίγους μήνες, θα έχουμε φρέσκα νέα.

Ο Μπομπ ήθελε την Αφρική ολόκληρη ενωμένη. Ψήνω τον αδαή να πάμε να ενισχύσουμε το σκοπό αυτό του χρόνου. Θα δείξει. Αν πάμε, έρχεστε?

Η Γκάνα είναι η αφρικάνικη πατρίδα μου – δεν έχει πιο κοντά για μένα.

Ραλλού, (καλώς όρισες στον πάγκο μου – πολύ το χαίρομαι που ήρθες!) Ξέρεις, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης τα εμπνεύστηκαν οι άγγλοι πρώτοι και εφάρμοσαν το μέτρο στον πόλεμο των μπόερς. Ο Τζέημς θα ανέμενε να δημιουργήσουν στρατόπεδα, λοιπόν, κι οι «σημερινοί άγγλοι», δηλαδή οι αμερικάνοι.

Δύων, καλώς όρισες! Είσαι από αυτούς που διαβάζω χωρίς να έχω να πω – κι είναι τιμή μου που με επισκέπτεσαι.

Μαίανδρε, ξες, θα ακουστεί ακραίο, μα σκεφτόμουν τότε ότι, αν είχα δύο επιλογές, ή φέσι τούρκικο ή μεταξύ των δουλεμπόρων, θα διάλεγα το φέσι το τούρκικο (νταξ, την ελευθερία θα διάλεγα, ούτως ή άλλως, αλλά λέμε τωρα)

Γρηγόρη, ναι – ο πόνος τους έχει φάει. Υποκρισία…

Είχα τόσο θυμό όταν ήμουν στην Ακτή Ελεφαντοστού – ακόμη τον έχω. Κόντεψα να βριστώ με κάτι αλήτες ολλανδούς, δήθεν NGO, που είχαν έρθει, λέει, να βοηθήσουν τους ντόπιους να περάσουν στη βιολογική καλλιέργεια. Όχι βέβαια για τους αφρικανούς, αλλά για την Ευρώπη με τον παρά της. Ήταν ολλανδικές εταιρίες αυτές που είχαν φέρει τα μεταλλαγμένα στον τόπο αυτό, παρεμπιπτόντως…

Καλώς όρισες, Ημίαιμέ μας!

Γάτε, η μεγαλύτερη δικαιολογία που μπορείς να δώσεις στον εγκληματία είναι το «ο άνθρωπος δεν είναι καλός». Αν είναι έτσι, τότε τι άλλο πέρα από το έγκλημα και τη φρίκη περιμένεις?

Ο δίκαιος κόσμος απαιτεί εμπιστοσύνη στον άνθρωπο. Πως αλλοιώς?

Τα σέβη μου, ανώνυμε – μετά ελαφράς κλίσεως της κεφαλής, βεβαίως!

Δεν επιμένουν όμως ότι ο άνθρωπος είναι κατά βάση καλός.

Επιμένουν στο ότι δεν υπάρχουν αυθεντίες
και στο ότι για κάθε γνωμικό,
είναι ένα άλλο που να λέει το αντίθετο.

Αφού δεν είσαι πιστός,
θα καταλαβαίνεις τι εννοώ, ε;

Τα σέβη μου.