Έτσι λένε ένα ωραίο εστιατόριο εντός πολιτιστικού κέντρου των Βασκων στη Βαρκελώνη. Πάει να πει Η Βασκική Εστία. Έτσι συνάντησα το 2008. Στη Βάσκικη Εστία – όχι της Βαρκελώνης, μα την αληθινή. Στη χώρα των Βάσκων, σε αυτή που τη λένε Χωρα των Βάσκων και τη γη της Ναβάρας των Βάσκων και τη γαλλική γη των Βάσκων του Ατλαντικού και των Πυρηναίων. Όλα αυτά ένα κομματάκι γης τόσο δα, δηλαδή.

Παλιό όνειρο. Παλιό όσο τα όνειρα. Και να που, ετούτο το 2008 των σβησμένων φωνών και της αρχαίας σκουριάς στο ξεκίνημά του. Έτσι λοιπόν, με μια επίσκεψη στο lastminute.com για ξενοδοχεία, με easy νοικιασμένο αυτοκίνητο, γεματο ντεπόζιτο και το τζι-πι-ες να έχει τον πρώτο λόγο, αρκει να απέφευγε μεγάλους δρόμους και διόδια, άρχισε η πορεία στο άγνωστο.
Ή, ίσως, το γνωστό και χιλιοαγαπημένο, από όταν έπεσε στα χέρια μου το The Basque History of the World – ναι, η ιστορία μπορεί κάποτε να είναι τρυφερή.

Ομίχλη 37 χιλιόμετρα, αχλή και φως γκριζογάλαζο, ύστερα πάλι ομίχλη των Πυρηναίων, γυμνά δέντρα, χωριά όμορφα, της πέτρας και της γκρίζας πλάκας, όπως τα ξέρω τα βουνίσια, πηγές και ρυάκια, παγος και χιόνι, μικρές κοινότητες και ύστερα σπίτια ερημικά φορτωμένα ιστορία – τους ξέρεις τους τοίχους που δε γέρνουν από την ιστορία, τους θυμάσαι…

Νοσταλγία ψυχής. Χαρμολύπη και μαζί παιδική ματιά καθρέφτη καθρεφτάκι μου τα κορίτσια με τα μαντίλια που λένε τα κάλαντα στους δρόμους του Ιρούν, το αγόρι με το μπερέ που τρέχει μπροστα, πετάει και γελάει, η μπαγκέτα και το βάσκικο κατσικοτύρι στο παγκάκι δίπλα στον ποταμό, ο καφές δίπλα στον Ατλαντικό, η μικρή φωτιά που καίει ήρεμη και σίγουρη πως “αφου ήταν, θα είμαστε και αφού είμαστε, θα είναι”, βάσκε σπαρτιάτη του πίρσινγκ, των public enemy, του παραδοσιακού ταμπούρλου και της αυτονομίας.

Στα βουνά όλοι με τις οικογένειές τους, το χωριό με τους ανθρώπους που μένουν στα σπίτια τα χτισμένα το 12 ον αιώνα, ανάβουν το τζάκι των προγόνων και ο καπνός ο αναθρώσκων μου γαργαλάει τα ρουθούνια – όλοι όλοι αντάμα κι ο ψωριάρης χώρια.

Στο χωριό την πρωτοχρονιά μονάχα μια ψυχή ακόμη πήρε το δρόμο, μηδέν κελσίου αχλύ και ψηλα γυμνά δέντρα, ψηλά λευκά βουνά, λέμε καλημέρα και χρόνια πολλά, όλοι με τις οικογένειές τους εκτός από τους παραβάτες και τους αποστάτες. Να, ο Κώστας στην Αθήνα να χορεύει ως τις επτά το πρωί, ιδρώτας σπονδή σε εφηβεία επιεική που γίνεται σαράντα, εγώ στη Νότια Γαλλία ονειρευόμουν να έχουν δίκηο όσοι λένε πως, ότι κάνεις την πρώτη του έτους κάνεις και όλο το χρόνο — να ταξιδεύω, να με τυλίγει ο κόσμος μες στην υγρή του αγκαλιά, να βλέπω καθαρή τη μικρή φωτιά στα μάτια των παιδιών μου, των αδελφών μου, να έχω παρέα την πιο όμορφη παρέα που μου χάρισε ποτέ η ζωή (ευχαριστώ την!).

Στον Άγιο Σεβαστιανό, τον ατλαντικό μου σύμμαχο, τα πίντσος, το χοιρινό κι ο μηλίτης περιμένουν την άλλη φορά. Την βέβαιη άλλη φορά, γεροί να είμαστε, που θα βρεθούμε στο βασκικό μας σπίτι. Ε, τέτοιες μέρες, γιορτάρες, μονάχα οικογενειακά – εκεί που είναι η καρδιά. Και εκεί.

Χρόνια πολλά, καλή χρονιά, δύο φορές χρόνια πολλά στους εορτάζοντες!