Δεν είναι η στημένη πόζα και ο τρόπος που τη νικά ο σεβασμός.  Δεν είναι καν η σεμνότητα του Δανιήλ Ορτέγα, που κατόρθωσε τις φωτογραφίες,  ο πρώτος λόγος της συγκίνησης. Δεν είναι καν που πάλι το θυμήθηκα πως, ο πατριώτης μου Φιδέλ, το γιό του με τη Ντάλια τον ονομάτισε Αλέξανδρο. Είναι που από όταν είδα το σαλονάκι του, χαμογελάω στον κόσμο με μωβ πλεκτό χαμόγελο, σαν το φόρεμα της κουνιστής του πολυθρόνας.

Το κείμενό σου εκείνης της φοράς, αντί για αντίο.

ΣΥΝΑΘΡΩΠΟΙ ΜΑΣ ΓΕΜΑΤΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΑ!
Ουάσιγκτων, του Λάμπρου Παπαντωνίου, 3.11.08

«Τις νύχτες που κλαίν των ανθρώπων τα βάσανα! Τις νύχτες που λεν των
ερώτων τα θαύματα!» Στο στίχο αυτό του Οδυσσέα Ελύτη, στο «Άξιον
Εστί», περικλύονται οι Μαύροι της Αμερικής, οι γνωστοί και ως
Αφρικοαμερικανοί, στις τρείς δεκαετίες, που τους έζησε και τους ζεί ο
γράφων, στα κοινώς μαυράδικα. Από αυτά που αναδύθηκε και ο Barack
Obama! Θα χρειαζόνταν τόμοι, για να καταγράψει κανείς την οδύσσεια
αυτών των ανθρώπων, διαφορετικοί από τους μαύρους της Αφρικής. Ο
καπιταλισμός, με τον οποίο ζυμώθηκαν και πάλαιψαν, στάθηκε αδύνατο να
τους αλλοιώσει. Η σκλαβιά 400 χρόνων με τα σκλαβοπάζαρα, η
φτώχεια,…η μιζέρια, και η κοινωνική εξαθλίωση, δεν τους αφάνισε,
γιατί τα ζούνε στο πετσί τους. Απεναντίας, τους διατήρησε πάντοτε
ενωμένους. Το μεγάλο Μωλ της Ουάσιγκτων, που συνδέει το Καπιτώλειο με
το Λευκό Οίκο, υπήρξε και αυτό ένα απέραντο σκλαβοπάζαρο! Τα βάσανά
τους δεν έχουν τελειωμό, αλλά και οι έρωτες τους στον ίδιο
παρανομαστή. Οι δυό αυτές ανθρώπινες εκφάνσεις έχουν φτιάξει ένα
πλούσιο εσωτερικό κόσμο, που ειλικρινά, δεν τον έχουμε γνωρίσει σε
άλλη φυλή. Τί να πρωτοπαρουσιάσει κανείς από τα βάσανά τους. ΄Ετσι,
στα πεταχτά, θα αναφερθώ, σ’ ένα από τα πάμπολλα, που έχω βιώσει,
στους δρόμους της αμερικανικής πρωτεύουσας. Σε στάση λεωφορείου, νωρίς
το απόγευμα, την περασμένη εβδομάδα, μαύρος τυφλός, με σκυλί ανά
χείρας, προσπαθούσε να ανεβάσει στο λεωφορείο έναν άλλο μαύρο
συνομίληκό του, με κομμένα τα δυό του πόδια! Και οι δυό πανευτυχείς!
Γιατί το λέμε; Όταν κατέβηκαν, δεν βάσταξα, κατέβηκα και τους ρώτησα
πως ζούνε. Με μια φωνή μου είπαν. «Μιά χαρά! Είμαστε πολύ ευτυχείς!».
Βλέποντας τον άμοιρο με κομμένα πόδια, θυμήθηκα τα λόγια του Λουντέμη:
«Κάποτε διαμαρτυρόμουνα, που δεν είχα να φορέσω παπούτσια, ώσπου
συνάντησα κάποιον που δεν είχε πόδια!».

Στη γειτονιά μου, τον περασμένο χειμώνα, ένα παγερό πρωινό, 8/χρονο
μαυράκι, μπροστά σ΄ενα κινέζικο μπακάλικο, από αυτά της σειράς που
τους κατακλέβουν άγρια, είχε τρελλαθεί στον εμετό, σκουπίζοντα το στό
στόμα του , με τα μανίκι του και τουρτουρίζοντας. Το ρώτησα τί έπαθε.
Μου είπε: «Δεν ήλθαν οι γονείς μου, όλοι την νύχτα στο σπίτι! Ήμουνα
νυστικός και έτρεξα, με το που άνοιξε το μαγαζί, να φάω αυτή την
κονσέρβα από κρέας!». Έκλαιγε απαρηγόρητα.

Κάποια βραδιά, ένας μαύρος, ντοπαρισμένος από τα ναρκωτικά,
προσπαθούσε μπροστά στη πόρτα του σπιτιού, κρατώντας ανάποδα ένα
μπουκάλι γάλα, να ταΐσει το μωράκι του, που τσίριζε από το κλάμα. Δεν
μπορούσε. Σηκώνει το χέρι του και μου λέει, «άνθρωπέ μου, βοήθησέ με!»
Ανταποκρίθηκα μετά χαράς.

Όλα αυτά τα χρόνια, έχω κρατήσει βίβλο με τέτοιες ιστορίες, που
απεικονίζουν, ανάγλυφα, τα βάσανά τους, με συγκεριμένα περιστατικά,
που δεν μπορεί να συλλάβει νους ανθρώπινος. Μπούχτισα από τις κηδείες
τους. Τους θερίζουν σαν τα κοτόπουλα οι πιο θανατηφόρες ασθένειες,
εμφράγματα, καρκίνοι και τώρα το AIDS, που το προκαλούν τα τοξικά
φάρμακα. To 57% των μάυρων της Ουάσιγκτων έχει διαγνωσθεί με τον
αποκαλούμενο ιό HIV. Έχουν γεμίσει τα νεκροταφεία από τους θανάτους.
Δεν τους χωράνε πιά. Στη πλειονότητα νέοι και νέες. Θρήνος και κοπετός
στις κηδείες.

Εκεί βλέπει κανείς το μεγαλείο του εσωτερικού τους κόσμου, από αυτά
που λένε και τραγουδάνε.΄Αλλωστε, αν παρακολουθήσει κανείς προσκετικά
τι λένε οι ράπερς στα τραγούδια τους, θα διαπιστώσει πως εκφράζονται
τα όσα ζουν στα γκέτο. Ραγίζουν καρδιές. Και μέσα από τους θρήνους,
ακούγονται οι μελωδικές τους φωνές με τα spiritual songs, όπως το «Let
my people go!», «We have Come a Long way, Lord!» Δεν έχω συναντήσει
πιο πιστούς στη ζωή μου. Και τα προγράμματα των κηδειών να γράφουν
«Celebration of Life!».

Ζω, τόσο χρόνια μαζί τους, και δεν άκουσα ούτε έναν αναστεναγμό ή
κλάμα δημόσια. Αντιμετωπίζουν τα βάσανά τους, με μια απίστευτη
καρτερία και αξιοπρέπεια, έτσι στιβαγμένοι όπως ζουν, στις μεγάλες
πατριαρχικές οικογένειες. Φτώχεια, αρρώστειες, βάσανα, πολυμελείς
οικογένειες, παπούδες, γιαγιάδες, παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα, όλοι
μαζί σαν ένας άνθρωπος.

Αλλά και για τους έρωτές τους, δεν υπάρχει άλλη ράτσα που να
συγκριθεί. Εφαρμόζουν την πολυγαμία, ως κανένας άλλος λαός. Είναι
αδηφάγα σεξουαλικά όντα, για όλων των ειδών τις προτιμήσεις. Το single
mother και single father είναι τόσο κοινό, σαν να μην συμβαίνει
τίποτε. Η πάμφτωχη γειτόνισά μου, μόλις μετακόμισε σε άλλο σπίτι, που
την βοήθησε να το αγοράσει η αποκαλούμενη «Κυβέρνηση» της Κομητείας
Κολούμπια, είχε 6 παιδιά από διαφορετικούς άνδρες. Σπάνια θυμάμαι να
μην την έχω δεί στο κατώφλι του σπιτιού της, με τα χαριτωμένα παιδάκια
δίπλα, και να πιάνει ατέλειωτες ερωτοκουβέντες με τους περαστικούς
νεαρούς. Σε χρόνο μηδέν, το deal έχει κλείσει. Ζευγαρώνουν ακόμη και
μέσα στα λεωφορεία. Οι άνδρες κολλάνε ακόμη και έγκυες, με τα πιο
απίστευτα ερωτόλογα και ανταλάσσουν τα χαρτάκια επικοινωνίας, με τα
τηλέφωνά τους. Που τα βρίσκουν αυτά τα πλούσια συναισθηματικά λόγια;
Εκείνοι οι γάμοι τους είναι φανταστικοί. Γλεντζέδες όσο κανένας άλλος.
Δεν έχω δει ποτέ μαύρο να σηκώσει χέρι σε γυναίκα, ή σε παιδί.
Σέβονται τις γυναίκες πάρα πολύ. Όταν είχε διαπραχθεί το στυγερό
έγκλημα της λευκής, που έβαλε τα τρία της παιδάκια μέσα στο
αυτοκίνητο, άναψε τη μηχανή, και έπεσε μέσα σε λίμνη και τα σκότωσε,
βγήκε η άθλια και έκλαιγε γοερώς, λέγοντας ότι το έκανε μαύρος!!
Ρωτήθηκα σε εκπομπή να εκφέρω γνώμη, πριν ομολογήσει. Το απέκλεισα
κατηγορηματικά, λέγοντας πως το έγκλημα είναι λευκού. Είπα, πως ο
μαύρος μπορεί να κλέψει από ανάγκη, αλλά να σκοτώσει παιδί
αποκλείεται. Θα αρπάξει αυτό που θέλει και, στη συνέχεια, θα πάει το
παιδί στο πιο ορατό σημείο, δηλαδή μπροστά σ΄ένα κατάστημα, για να το
δουν οι περαστικοί, και θα φύγει. Και όπως έγινε. Ομολόγησε η λευκή
δολοφόνος μητέρα την πράξη της. Παρόμοιο ήταν και το προ ημερών
περιστατικό, όταν ξυλοκοπημένη εθελόντρια της ομάδας Μακέιν-Πέιλιν,
κάτασπρη νέα, είπε ψέμματα πως την χτύπησε μαύρος. Σε χρόνο μηδέν,
ομολόγησε στις Αρχές, ότι δεν ήταν αλήθεια. Λόγω της φτώχειας που τους
μαστίζει, μετέρχονται ένα σωρό μεθόδους για να επιζήσουν στις
γειτονιές τους, όπου κυριαρχούν τα ναρκωτικά, το πιστολίδι, η πορνεία
και τα πιοτά. Είναι φοβερό το θέαμα. Τους εκμετάλλευονται οι πάντες,
πρωτίστως οι έμποροι ναρκωτικών.

Είναι τέτοια η φτώχεια, που αναγκάσθηκαν πολλοί να γίνουν
μουσουλμάνοι. Με ασυνήθη ταχύτητα. Η Ουάσιγκτων και τα περίχωρα ,έχουν
σήμερα 26 τζαμιά. Σου το λένε κατάμουτρα, ότι αποδέχονται το Ισλάμ,
γιατί ο Χριστιανισμός των λευκών τους ξεπούλησε. Δεν πάει καιρός που
έμφανίσθηκαν στη γειτονιά μου λευκοί Μορμόνοι από την Γιούτα, για
προσυλητισμό. ΄Ενας μαύρος μουσουλμάνος, έχοντας δίπλα το 10/χρονο
παιδάκι του, κύριος καθώς πρέπει, τους ζήτησε το λόγο και, εν ολίγοις,
τους είπε να τσακισθούν να φύγουν, με όλων των ειδών τα επίθετα για το
superiority των λευκών.΄Εντρομο το παιδί του ρώτησε:”What about, Mr.
Lambros, dady?”-έτσι είμαι γνωστός στη γειτονιά. Και εκείνος απάντησε
με σοβαροφάνεια: “Mr, Lambros is a different story. He is not white!
He is Greek!!” Δεν μπορούσα να το πιστέψω.

Όταν έφθασα στην Ουάσιγκτων, επειδή δεν είχα χρήματα, ζήτησα κάποιον
από την Πρεσβεία μας να μου βρεί σπίτι στα μαύρικα. Μου είπε «θα είσαι
τρελός! Πηγαίνεις σε εμπόλεμη ζώνη!» Του απάντησα «Δεν πειράζει. Θα
πάω εκεί». Με πήγε με το αυτοκίνητό του και έγινε άφαντος από το φόβο.
Μέχρι σήμερα, δεν με πείραξε κανένας. Ο πρώτος που με επισκέφθηκε ήταν
ένας 40/ρης γείτονάς μου, οικογενειάρχης, και μου απαρίθμησε τι πρέπει
να κάνω, για να περάσω καλά, χωρίς προβλήματα. Συγκεκριμένα: «Δεν θα
ασχολείσαι με τα ναρκωτικά. Δεν θα πειράζεις τις γυναίκες μας. Δεν θα
κουβαλάς την Αστυνομία για ψύλου πήδημα». Τα τήρησα απόλυτα μέχρι τώρα
και διακηρύσσω προς κάθε κατεύθυνση, ότι δεν έχω ούτε ένα παράπονο από
τους άνθρωπους αυτούς.

Όταν η πόλη της Ουάσιγκτων, πριν δυό χρόνια, με προσήγαγε στο
Δικαστήριο γιατί δεν είχα κόψει το χόρτο της αυλής μου, κουβαλήθηκε
όλη η γειτονιά να με υπερασπισθεί, για να μην πληρώσω πρόστιμο 2
χιλιάδες δολλάρια. Ο δικαστής που ήταν μαύρος τάχασε! Η γειτονισά μου
ήλθε με τα τρία της παιδιά και ένα βυζανιάρικο στην αγκαλιά της.
Ανοιξε ένα τέτοιο στόμα και έκανε μια τέτοια επίθεση στην εναγόμενη,
που εκπροσωπούσε την πόλη, τύφλα να έχουν οι συνήγοροι υπερασπίσεως.
Δεν πρόλαβα να πω τίποτε και ο δικαστής είπε: «Λύεται η συνεδρίαση.
Αθώος ο κατηγορούμενος!» Αυτοί είναι μαύροι! Ο χώρος δεν επαρκεί για
περισσότερα. Ο Barack Obama είναι ίνδαλμά τους. Απίστευτο το υλικό που
συγκέντρωσα, στους 21 μήνες προεκλογικής εκστρατείας.

Και η δική μου φτώχεια με οδήγησε στα γκέτο τους. Και έκτοτε
παρέμεινα. Γι΄ αυτό και λέω πάντα «Πάει ζωή μου άδικα, βουλιάζω στα
μαυράδικα!», όταν με ρωτάνε πως τα περνάω. Ενώ άλλοι συμπατριώτες μου
, βουλιάζουν στα ουζάδικα, που λέει η λαική μας μούσα. Το ήξερε αυτό
πολύ καλά και ο αείμνηστος, φίλος, Πρωθυπουργός, Ανδρέας Παπανδρεόυ,
οπότε, κατά την μοναδική επίσκεψή, εδώ στην ουάσιγκτων, με ρώτησε, στο
ξενοδοχείο Hays Adams, δίπλα από το Λευκό Οίκο, όπου διέμενε:«Λάμπρο,
παιδί μου, ζεις ακόμη εκεί στα μαυράδικα;» Του είπα: «Μάλιστα, κ.
Πρόεδρε!» Και απάντησε χαριτωλογώντας: «Θα έχω να το διηγούμαι! Ποιός
ζεί στην Ουάσιγκτων; Oι μαύροι, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και
ο Λάμπρος!»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Οι εκδόσεις ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ και το βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ

σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου

του Μανόλη Ξεξάκη

Ποιήματα 1972-2004

το Σάββατο 23 Μαΐου στις 12:30 το μεσημέρι

στο βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ, Σταδίου 24, Αθήνα

Στην εκδήλωση ο Μανόλης Ξεξάκης μιλά για το εργαστήρι της ποίησης του και συνομιλεί με τον κριτικό λογοτεχνίας και μεταφραστή Αλέξη Ζήρα.

Η πριγκίπισσά μας έκλεισε τα εννιά.  Η φωτό είναι κλεμμένη από το Δεσποινάκι μας, η χαρά η κουτσοδόντικη και γι αυτό πολλαπλάσσια είναι ολονών μας.

Χρόνια πολλά όμορφο κορίτσι! Είμαι η πιο τυχερή θεία του κόσμου (όπως και η πιο τυχερή μαμά – το ξέρετε και οι δυό σας, ε;)

παρακαλώ όταν αποφασίσετε να γράψετε την αυτοβιογραφία σας, να μου επιτρέψετε τη χαρά να σας βοηθήσω στη συγγραφή, το κατα δύναμην.

Να είστε καλά για το γέλιο που χαρίσατε σε όλη την Ελλάδα.

No se como decirte
No se como explicarte
Que aqui no hay remedio
De lo que siento yo
De lo que siento yo

La luna me dice una cosa
Las estrellas me dicen otra
Y la luz del dia me canta
Esta triste cancion
Esta triste cancion

Los besos que me diste mi amor
Son los que me estan matando
Ya las lagrimas me estan secando
Con mi pistola y mi corazon
Y aqui siempre paso la vida con
La pistola y el corazon

No se como amarte
No se como abrasarte
Porque no se me deja
Dolor que tengo yo
El dolor que tengo yo

Esta noche tan oscura con sus
Sombras tan tranquilos
Y el viento me sige cantando
Este humilde cancion
Este humilde cancion

Los besos que me diste mi amor
Son los que me estan matando
Ya las lagrimas me estan secando
Con mi pistola y mi corazon
Y aqui siempre paso la vida con
La pistola y el corazon

1. Στους χώρους των υπό κατάληψη ΜΜΕ, οι άνθρωποι εκεί είναι εργαζόμενοι και συνήθως δεν έχουν καμμία όρεξη για τσαμπουκάδες. Ακους τρομαγμένο μου μικρό, που φωνάζεις για να πιστέψεις και το ίδιο την υπέροχη αποκοτιά σου; Ε, δώστους βρε μια ευκαιρία συνεργασίας πριν τα “αν φωνάξετε τους μπάτσους θα τα σπασουμε όλα” κι άλλα συναφή.

2. λέξη κλειδί: “Αλληλεγγύη” Οποιος δεν καταλαβαίνει, δεν ξέρει που τραβά και που πηγαίνει. Ηγουν, αγαπημένο μου, όταν έρχεσαι στο δημοτικό ραδιόφωνο να μας καταλάβεις και μου λες ότι ξέρεις την κατασταση με τα δημοτικά ραδιόφωνα (λιγο πριν σου δείξω που είναι οι τουαλέτες – ναι, εγώ ήμουν βρε!), καλό είναι να προσθέτεις δυό γραμμές και γι αυτό στην συγκινητική μα γενικόλογη ανακοίνωσή σου. Εκεί δεν πας για να συγκρουστείς, χαζό, εκεί πας για να κερδίσεις καρδιές καθαρες σαν τη δική σου. Μαζί σου είμαι – δώσμου χρόνο να σου κλείσω το μάτι κι έλα κι εσύ μαζί μου.

3. Μη σε ξαναδω με συνθετικό μπουφάν, θα φας της χρονιάς σου, μ ακούς; κι εγώ δεν είμαι μπάτσος να στις βρέχω αδικαιολόγητα! πάντα βαμβακερό, πάντα. γιατί αν γίνει η στραβή – και πολλές φορές έχει γίνει, άκου με- και πάρεις φωτιά, το συνθετικό θα καεί μαζί με το δέρμα σου, θα γίνει ένα και θα σου αφήσει φρικτά εγκαύματα, ενώ το οργανικό που αναπνέει καίγεται δυσκολότερα και δε θα σε σημαδέψει για πάντα (αν γίνει η στραβή λέμεεεεεεεε)

4. Μην παρασύρεσαι. Στάσου και σκέψου, Κάθε φορά, ακόμη και εκεί που μοιάζει πολυτέλεια. Στάσου και σκέψου. αυτός που ετοιμάζεσαι να βρίσεις ως “πουλημένο” ή “μαλακα” (από βρισιές πάσχεις, στο λεω – χρειαζεται λίγη έμπνευση), ας μην είναι η καθαρίστρια, η τηλεφωνήτρια, ο θυρωρός – άνθρωποι των μεροκάματων της πείνας, που φοβούνται ότι θα χάσουν τη δουλειά τους και γι αυτό σε σταματούν ή σε κοιτάνε με φόβο, γιατί σε αυτούς θα ξεσπάσει η μπόρα αν κάτι πάει στραβά. Σιγά μη την πληρώσουν τα αφεντικά και τα τσιράκια τους.

5. Όταν αντιπροσωπεύεις ένα κίνημα, μια κοινή προσπάθεια, μια ιδεολογική γκρούπα, οφείλεις να είσαι ο καλύτερος εαυτός σου. Από κάθε άποψη. Οφείλεις να γίνεσαι ο καλύτερος εαυτός σου. Το ήθος είναι ίδιον του επαναστάτη. 

6. Έχε τα μάτια σου ανοιχτά βράδυ πρωί. Σε βλέπω να διαλύεις συγκεντρώσεις γιατί είναι εκεί αυτός ο καραγκιοζμπερντές ο Αδωνις, και δε σε στενοχωρεί που στις ίδιες συγκεντρώσεις είναι εκεί ο υφυπουργός οικονομίας της ΝΔ ή ένας πρώην υπουργος παιδείας του ΠΑΣΟΚ – λες και αυτοί είναι κάτι καλύτερο από τον Άδωνι, λες και αυτοί δεν φταίνε για την παρούσα κατάσταση περισσότερο από τον όποιο Άδωνι. Σκέψου. Το κωλοΠΑΣΟΚ με άφθονα λεφτά σε δηθενιές ΜΚΟ έχει από καιρό απλώσει βρωμερά πλοκάμια στο χώρο, είναι πολλοί σύντροφοι που έχουν πέσει θύματα αυτής της πασοκοευκολίας. Σκέψου, όμως, σκέψου: είσαι αναρχικός. Απο που ως που ο ένας διαχειριστής της διαφθοράς, ο κάθε απολογητής της αποτρόπαιης εξουσίας είναι πιο “δικός σου” από τον όμοιό του;

7. Ναι, βρε, σκέφτομαι κι εγώ. Και ανησυχώ για σένα – να προσέχεις, μ’ ακούς;